Multimediaproject vertelt het verhaal van een opgejaagd zangvogeltje, als metafoor voor de migrant

Anaïs López vertelt het verhaal van een opgejaagd zangvogeltje, als metafoor voor de migrant. Met een scheut magisch realisme toe.

En toen bevond ik me thuis op de bank ineens in Singapore. En alsof dat niet al gek genoeg was, leefde ik ook nog eens hartstochtelijk mee met de avonturen van Mynah, een kleine zwarte vogel, of zoals fotograaf Anaïs López zegt, ‘een fogetje’. Het montere beestje, hoog op de gele pootjes, doet geen vlieg kwaad en houdt van zingen, maar in Singapore wordt het gezien als staatsvijand nummer één, vanwege zijn gekrijs. Conclusie: alle Mynahs moeten dood. Superzielig.

Waar gáát dit over, vraagt u? Dat dacht ik dus ook daar op die bank. Ik keek naar The Migrant, een nieuw multimediaproject van Anaïs López. Haar projecten bestaan altijd uit méér dan alleen fotografie (er hoort geluid bij of bewegend beeld, een website, storytelling) en ze zitten vaak ergens tussen documentaire en sprookje in. Dat geldt ook voor The Migrant, waarvoor López onder meer samenwerkte met journalist en filmmaker Eefje Blankevoort en radiomaker Laura Stek. Het verhaal van Mynah wordt verteld met een scheut magisch realisme, waardoor je aanvankelijk denkt: is dit echt of word ik voor de gek gehouden?

Het is echt. In vijf mooie afleveringen maakt López samen met het Indonesisch sprekende ‘fogetje’ het publiek vertrouwd met de geschiedenis van de Mynah, Acridotheres javanicus, van geliefde zangvogel tot schietschijf. Dat het beestje is gaan krijsen, blijkt te komen door zijn leefomgeving. Singapore is een bomvolle metropool; om daar bovenuit te komen moest Mynah wel gaan schreeuwen.

Verstilde of juist versnelde filmbeelden worden afgewisseld met losse foto’s en stop-motions. Serieus, maar niet al te overdreven ernstig, doet López haar verhaal. Soms blijft ze iets te lang zwijgend in beeld, alsof de camera uit is op tranen. Soms wordt van Mynah, die binnen honderd jaar van Java en Borneo naar Singapore en uiteindelijk naar Myanmar emigreert, net iets te opzichtig een menselijke asielzoeker gemaakt: verstoten, opgejaagd en uiteindelijk liefdevol opgenomen (oeps, spoiler alert).

Klein bier. López flikte het weer. Ongehinderd door wat wel of niet tot de praktijk van een fotograaf zou moeten behoren koos ze, zonder haar eigen visuele taal te verloochenen, de meest geschikte vorm voor haar verhaal. Naast de webdocumentaire verscheen ook een groot pop-up fotoboek, ontworpen door Teun van der Heijden. Dat wordt niet verkocht in de boekwinkel, maar door López gebruikt wanneer ze het verhaal van Mynah vertelt tijdens live performances.

The Migrant. A bird on the run. Een multimediaproject van Anaïs López.